Ventilatiesysteem B: hoe het werkt en wanneer het een goede keuze is

Ventilatiesysteem B combineert natuurlijke toevoer van verse lucht met mechanische afvoer van gebruikte lucht. Verse buitenlucht komt binnen via roosters in ramen of gevels, terwijl een ventilator de vervuilde lucht actief naar buiten pompt. Dat maakt het een hybride aanpak: eenvoudiger dan een volledig mechanisch systeem, maar effectiever dan puur natuurlijke ventilatie.

Hoe werkt ventilatiesysteem B precies?

Bij ventilatiesysteem B stroomt verse lucht passief naar binnen, gedreven door het drukverschil tussen buiten en binnen. Dit gebeurt via ventilatieroosters die je terugvindt in de gevel, het kozijn of boven een raam. Je hoeft hier geen ventilator voor in te stellen: de lucht “valt” als het ware vanzelf naar binnen zolang er een drukverschil is.

De afvoer van vervuilde lucht werkt anders. Een centrale ventilator zuigt lucht weg uit de “natte” ruimtes: de keuken, badkamer en het toilet. Dat zijn de plekken waar de meeste vocht, geuren en vervuiling ontstaan. De ventilator zorgt voor een lichte onderdruk in huis, waardoor verse lucht via de roosters naar binnen wordt getrokken. Zo is er een constante doorstroom van lucht, van de leefruimtes naar de natte ruimtes en vervolgens naar buiten.

Verschil met systeem A en C

Systeem A is volledig natuurlijk: zowel de toevoer als de afvoer van lucht verloopt zonder mechanische hulp, via roosters en schachten. Dat werkt prima in oudere gebouwen, maar is sterk afhankelijk van wind en temperatuurverschillen. Bij windstil weer of lente-achtige temperaturen valt de ventilatie praktisch stil.

Systeem C is volledig mechanisch aan de afvoerzijde, net als systeem B, maar het verschil zit hem in de toevoer. Bij systeem C zijn de toevoeropeningen minder gecontroleerd dan bij een volwaardig systeem D, maar de afvoer werkt ook mechanisch. In de praktijk lijken systeem B en C op elkaar: bij beiden pompt een ventilator lucht naar buiten. Het verschil is vaak subtiel en zit in hoe officieel de toevoeropeningen zijn ontworpen en geplaatst.

Systeem D ten slotte is volledig mechanisch in twee richtingen, inclusief warmteterugwinning. Dat is efficiënter, maar ook duurder en complexer.

Voordelen van ventilatiesysteem B

• Relatief eenvoudige installatie vergeleken met systeem D.
• Lagere aanschafkosten dan een volledig mechanisch systeem met warmteterugwinning.
• Minder onderhoud: geen filters aan de toevoerzijde, alleen de afvoerventilator en het kanaal vereisen aandacht.
• Betrouwbare afvoer van vocht en geuren, ook bij windstil weer, omdat de ventilator onafhankelijk van het weer werkt.

Nadelen en valkuilen

Omdat de toevoer van lucht passief werkt, ben je afhankelijk van goed geplaatste en open roosters. Bewoners die de roosters dichtzetten vanwege tocht of geluid ondermijnen het hele systeem. Zonder open toevoeropeningen ontstaat er zo’n sterke onderdruk dat deuren moeilijk open gaan en de ventilatie flink afneemt.

Ventilatiesysteem B wint ook geen warmte terug uit de afgevoerde lucht. Dat betekent dat je in de winter continu warmte verliest via de verse koude buitenlucht die binnenkomt. In goed geïsoleerde, energiezuinige woningen is dat een merkbaar nadeel: de stookkosten liggen hoger dan bij een systeem D met warmteterugwinning.

Tot slot is systeem B minder geschikt voor woningen die luchtdicht zijn gebouwd. In een zeer luchtdichte woning is het lastig om via roosters genoeg lucht binnen te krijgen. Systeem D past beter bij nieuwbouw met hoge isolatiewaarden.

In welke woningen kom je systeem B tegen?

Systeem B is lange tijd een gangbare keuze geweest bij renovaties en woningen uit de jaren tachtig en negentig. Bij het moderniseren van een oudere woning was het een logische stap: je plaatst roosters in de gevels en voegt een centrale afvoerventilator toe, zonder het hele ventilatiesysteem te vervangen. Nieuwbouwwoningen kiezen tegenwoordig vaker voor systeem D, maar systeem B komt in de bestaande bouw nog regelmatig voor.

Wil je systeem B laten installeren of beoordelen of het in jouw woning goed functioneert, dan is het verstandig om de roosters, het kanaalwerk en de capaciteit van de ventilator te laten controleren door een installateur. Een slecht afgesteld systeem verbruikt meer energie dan nodig en ventileert tegelijk onvoldoende.