Geluid van een wtw-installatie: oorzaken en wat je eraan kunt doen

Een wtw-installatie die geluid maakt, is een veelvoorkomend probleem, vooral kort na de installatie of na een revisie. Het geluid komt bijna altijd van de unit zelf, de ventilatiekanalen of de manier waarop die kanalen zijn bevestigd. Gelukkig is er in de meeste gevallen iets aan te doen, zonder dat je de hele installatie hoeft te vervangen.

Waar komt het geluid bij een wtw-installatie vandaan?

Het geluid van een wtw-installatie heeft meestal drie bronnen: de unit zelf (de warmteterugwinner met ventilator), de kanalen die het geluid doorgeven, en de aansluitpunten tussen kanalen en muren of plafonds. Als de unit op een harde ondergrond is gemonteerd, trillingen direct doorgegeven aan de constructie. Dat klinkt als een zoemend of brommend geluid, soms zelfs in meerdere ruimtes tegelijk.

Kanalen spelen ook een grote rol. Stalen of kunststof kanalen zijn goede geleidingsbanen voor geluid. Geluid van de ventilator reist via de luchtstroom en de kanalenwanden mee naar elk ventilatierooster in huis. Zit er geen demping tussen de unit en de kanalen, dan hoor je de unit overal.

Flexibele dempers: de meest gebruikte oplossing

De standaardoplossing voor geluidsoverlast bij een wtw-installatie is het plaatsen van flexibele dempers. Je monteert een flexibele demper direct na de uitblaasopeningen van de wtw-unit, zowel op de toevoer als op de afvoer. Die flexibele verbinding breekt de vaste trillingsweg tussen unit en kanaal, waardoor het geluid niet meer direct doorkomt.

Wil je ook voorkomen dat geluid via de kanalen van de ene kamer naar de andere reist, dan kun je tussendempende elementen in de kanalenverdeling plaatsen. Zo werkt elke zone min of meer geluidsafgescheiden. Dit is ook nuttig als je bijvoorbeeld slaapkamers apart wilt houden van woonruimtes.

Trillingsisolatie van de wtw-unit zelf

Als de unit niet op trillingsdempende poten of een anti-vibratiematje is gemonteerd, trilt hij mee met de constructie. Dat is een fysieke verbinding die geluid versterkt. Antitrillingspoten of rubberen ondersteuningen onder de unit zijn een relatief goedkope maatregel die het verschil kan maken. Let ook op of beugels of ophangpunten strak op de constructie zitten zonder rubberen tussenlagen.

Hetzelfde geldt voor de kanalen. Elk ophangpunt waar een kanaal strak tegen een muur of plafond trekt, is een plek waar trillingen doorgegeven worden. Gebruik altijd beugels met een rubberen binnenkant, ook wel isoflex-beugels of antivibratiebeugels genoemd.

Wtw-installatie geluid door verkeerde instelling of filter

Soms ligt het probleem niet aan de montage, maar aan de ventilatorsnelheid of een verstopt filter. Een wtw-unit die op een hogere stand draait dan nodig is, maakt logischerwijs meer geluid. Controleer of de unit op de juiste stand is ingesteld voor het aantal personen en de grootte van de woning. Een te klein systeem voor het volume van de woning werkt harder en is daardoor luider.

Een vuil filter verhoogt de luchtweerstand, waardoor de ventilator harder moet werken om dezelfde luchthoeveelheid te verplaatsen. Dat leidt tot meer geluid en minder prestatie. Filters van een wtw-systeem hoor je doorgaans twee tot vier keer per jaar te controleren en te vervangen. Staat dat al lang uit, dan is dat een logische eerste stap.

Wanneer is het geluid een teken van een groter probleem?

Een licht zoemend geluid bij een werkende wtw-unit is normaal. Wordt het geluid plotseling luider, hoort het anders aan (schuren, klikken, piepen) of wisselt het sterk van toon, dan kan er iets mis zijn met de ventilator zelf. Een lager of beschadigd lagerblok in de ventilator geeft een schurend geluid dat na verloop van tijd erger wordt. In dat geval loont het om een installateur te laten kijken, omdat doordraaien de schade groter maakt.

Ook een falende warmtewisselaar of condensprobleem kan leiden tot ongewone geluiden, zoals druppelen of gorgelende klanken. Dit vraagt om een technische controle, geen doe-het-zelf-ingreep.

De meeste geluidsproblemen bij een wtw-installatie zijn op te lossen met flexibele dempers, goed geïsoleerde ophangpunten en een schoon filter. Controleer die drie dingen eerst, en bel daarna pas een installateur voor een technisch oordeel als het probleem aanhoudt.