Mechanische ventilatie vervangen door WTW: dit betaal je écht

Mechanische ventilatie vervangen door een WTW-systeem kost naar schatting tussen de 2.500 en 5.000 euro in 2026, inclusief installatie. Of dat bedrag zinvol is, hangt sterk af van je woningsituatie, het type systeem dat je al hebt en hoeveel je jaarlijks kunt besparen op je energierekening.

WTW staat voor warmteterugwinning. Het systeem haalt niet alleen vuile lucht naar buiten, maar gebruikt de warmte uit die afvoerlucht om de verse inkomende lucht voor te verwarmen. Dat scheelt energie en verlaagt de stookkosten. Gewone mechanische ventilatie (systeem C) doet dit niet: die blaast binnenlucht simpelweg naar buiten, warmte en al.

Wat kost het vervangen van mechanische ventilatie door WTW?

De kosten bestaan uit drie onderdelen: het apparaat zelf, de aanpassing van het leidingwerk en de arbeidskosten. Een WTW-unit voor een gemiddelde woning kost naar schatting tussen de 1.000 en 2.500 euro (2026), afhankelijk van het merk en het vermogen. Een eenvoudig systeem van bijvoorbeeld Zehnder, Itho Daalderop of Brink kost aan de onderkant van die range; duurdere of stille modellen zitten hoger.

De installatie is het grote verschil met een gewone vervanging. Systeem C werkt met afzuiging op één kanaal. WTW (systeem D) heeft twee kanalen: één voor aanvoer, één voor afvoer. Als je woning al systeem D heeft, zijn de kosten beperkt. Je vervangt dan alleen het apparaat en bent naar schatting 1.500 tot 2.500 euro kwijt in 2026. Heb je nu systeem C, dan moet er nieuw leidingwerk komen voor de verse lucht. Dat kost extra: al snel 1.000 tot 2.500 euro extra aan materiaal en arbeidsuren, afhankelijk van de grootte van de woning en hoe moeilijk de leidingen te trekken zijn.

Een rekenvoorbeeld: stel, je hebt een rijtjeswoning met systeem C. Het apparaat is toe aan vervanging. Een installateur legt nieuwe kanalen aan en plaatst een WTW-unit. Totale kosten: naar schatting 3.500 tot 4.500 euro in 2026. Vervang je alleen het apparaat in een woning die al klaargemaakt is voor systeem D, dan zit je eerder op 1.500 tot 2.500 euro.

Terugverdientijd: wanneer loont de upgrade?

Een WTW-systeem bespaart op de verwarming, omdat verse lucht al voorverwarmd binnenkomt. In een goed geïsoleerde woning kan dat jaarlijks 100 tot 250 euro schelen op de gasrekening, afhankelijk van het gebruik, de ventilatiehoeveelheid en de buitentemperatuur. De efficiëntie van moderne WTW-units ligt doorgaans boven de 85 procent warmteterugwinning.

Met een besparing van 150 euro per jaar en extra kosten van 2.000 euro boven een gewone vervanging, is de terugverdientijd zo’n 13 jaar. Zijn de meerkosten 3.000 euro, dan duurt het 20 jaar. Dat is lang. De upgrade is dus financieel het meest interessant als je toch al iets moest vervangen, als je woning goed geïsoleerd is en als je van plan bent er lang te wonen.

Is je woning slecht geïsoleerd, dan profiteer je minder van WTW. De warmte die je terugwint via ventilatie, verlies je alsnog via de muren of het dak. Investeer in dat geval eerst in isolatie.

Subsidie en belastingvoordeel

Via de ISDE-regeling (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kun je in aanmerking komen voor subsidie op een WTW-systeem. Het exacte subsidiebedrag en de voorwaarden worden jaarlijks vastgesteld. Controleer de actuele lijst op de website van RVO, want niet elk apparaat of elke situatie komt in aanmerking. Naar schatting bedraagt de subsidie in 2026 enkele honderden euro’s, maar dit is afhankelijk van de specificaties van de unit.

Huurders kunnen in principe geen aanvraag doen; dit geldt alleen voor eigen woningbezitters. Vraag de subsidie aan vóórdat je de installatie laat uitvoeren, want achteraf aanvragen is niet mogelijk.

Valkuilen waar je op moet letten

• Controleer of de filters regelmatig gewisseld worden. WTW-systemen hebben onderhoud nodig, anders daalt de efficiëntie snel. Reken op filterkosten van zo’n 30 tot 80 euro per jaar.
• Een WTW-unit maakt geluid. Goedkopere modellen kunnen hoorbaar zijn in de woning. Vraag naar het geluidsniveau (dB) voordat je kiest.
• De bypass-functie is belangrijk voor de zomer: die zorgt dat warme buitenlucht niet extra opgewarmd binnenkomt. Controleer of het systeem dat heeft.
• Zorg dat de installateur erkend is. Fout aangelegd leidingwerk leidt tot condensproblemen of slechte luchtbalans.

Of de overstap van mechanische ventilatie naar WTW de moeite waard is, hangt dus sterk af van je situatie. Moet je het apparaat toch vervangen en is je woning goed geïsoleerd? Dan is de stap naar WTW zeker de moeite waard om door te rekenen. Gaat het puur om extra investering bovenop een werkend systeem, dan is de terugverdientijd voor de meeste woningen te lang om de keuze puur financieel te rechtvaardigen.