WTW blaast koude lucht: dit zijn de oorzaken en oplossingen

Als je wtw-systeem koude lucht blaast, komt dat vrijwel altijd door één van een paar bekende oorzaken: te lage buitentemperaturen, een verkeerde instelling, een verstopt filter of een probleem met de warmtewisselaar. Gelukkig is de oplossing in veel gevallen eenvoudig en los je het zelf op.

Waarom blaast een wtw koude lucht naar binnen?

Een wtw-systeem (warmteterugwinning) haalt verse lucht van buiten naar binnen en gebruikt de warmte uit de afgevoerde binnenlucht om die verse lucht op te warmen. Dat werkt goed bij normale omstandigheden, maar bij erg lage buitentemperaturen heeft het systeem moeite om de inkomende lucht voldoende te verwarmen. Het resultaat: de lucht die uit het ventilatiekanaal komt voelt koud aan, soms zelfs ijskoud.

Dit probleem speelt het sterkst bij buitentemperaturen onder de min vijf à min tien graden Celsius. Op dat moment kan de warmtewisselaar de aangevoerde lucht niet altijd op kamertemperatuur brengen. Je merkt dat direct in de woonkamer of slaapkamer, waar de ventilatieroosters dan koude lucht de ruimte inblazen.

Veelvoorkomende oorzaken op een rij

• Vrieskou buiten: bij strenge vorst levert zelfs een goed functionerende wtw-unit koude toevoerlucht, omdat de warmtewisselaar niet genoeg warmte kan terugwinnen om de buitenlucht volledig op te warmen.
• Bevroren warmtewisselaar: als de warmtewisselaar bevriest, blokkeert de warmteoverdracht volledig. Je merkt dit aan extra veel koude lucht en soms aan een verhoogd geluid of verminderde luchtstroom.
• Vervuilde of verstopte filters: vuile filters beperken de luchtstroom en verminderen daarmee de warmteoverdracht. De lucht stroomt dan sneller door de wisselaar, zonder voldoende tijd om op te warmen.
• Verkeerde stand of instelling: staat het systeem op stand 3 (de hoogste) terwijl dat niet nodig is, dan wordt er meer koude buitenlucht ingeblazen dan het systeem op temperatuur kan brengen.
• Defecte bypass of vorstbeveiliging: veel moderne wtw-units hebben een bypass of vorstbeveiligingsfunctie. Als die niet goed werkt, schakelt het systeem niet over op de vorststand.

Wat kun je zelf controleren?

Begin met de filters. Die zitten meestal in het wtw-apparaat zelf, en in sommige gevallen ook bij de roosters in de ruimtes. Filters hoor je gemiddeld twee tot vier keer per jaar te reinigen of te vervangen. Zit er een dikke laag stof op, dan is dat vrijwel zeker een deel van het probleem.

Controleer daarna de instelling van je systeem. Zet het bij erg koud weer terug naar stand 1 of 2. Op die manier wordt er minder koude buitenlucht ingeblazen per tijdseenheid en heeft de warmtewisselaar meer tijd om de lucht te verwarmen. Dat voelt meteen aangenamer.

Kijk ook of het apparaat een vorststand of bypass heeft en of die actief is. In de handleiding van je unit staat hoe je dat controleert. Sommige systemen schakelen automatisch over, andere moet je handmatig instellen.

Wanneer schakel je een monteur in?

Als de filters schoon zijn, de instellingen goed staan en het systeem nog steeds koude lucht blaast bij normaal weer (boven nul graden), dan is er waarschijnlijk iets mis met de warmtewisselaar zelf, de bypass of de vorstbeveiliging. Dat zijn onderdelen die een installateur moet nakijken. Een bevroren wisselaar kan bij sommige apparaten ook mechanische schade veroorzaken als het probleem te lang aanhoudt.

Hetzelfde geldt als je merkt dat de luchtstroom aanzienlijk verminderd is: dat kan wijzen op een verstopping dieper in het kanaalwerk, iets wat je zelf niet eenvoudig kunt verhelpen.

Een wtw die koude lucht blaast bij lichte vorst is dus niet altijd kapot, maar wel een signaal om te controleren. In de meeste gevallen los je het op met schone filters en de juiste stand. Doet het probleem zich voor bij normaal herfstweer of binnenshuis, dan is een onderhoudsbeurt de verstandige volgende stap.