Veel stof in huis door je WTW-installatie? Dit is wat er aan de hand is

Als je een wtw-installatie (warmteterugwinning) hebt en je merkt dat er veel stof in huis neerslaat, komt dat in de meeste gevallen door een vervuild of verstopt filter in de installatie. De wtw-unit zuigt buitenlucht aan, filtert die, en verspreidt de lucht door het hele huis. Werkt het filter niet goed meer, dan gaat er stof mee de woning in. Dat stof is vaak heel fijn, neerslaat op meubels en vensterbanken, en kan klachten geven bij mensen met een stofallergie.

Waarom zorgt een wtw-installatie voor veel stof in huis?

Een wtw-systeem werkt continu: het vervoert lucht door een netwerk van kanalen naar alle vertrekken in huis. Die lucht neemt alles mee wat in de kanalen of het filter zit. Bij een vervuild filter gaan stofdeeltjes, pluizen en soms zelfs schimmelsporen mee de woonruimte in. Het resultaat is een laagje stof dat snel terugkomt, ook vlak nadat je hebt schoongemaakt.

Daarnaast kunnen de kanalen zelf een bron zijn. In de loop der jaren hoopt zich in de luchtkanalen stof op, zeker als het filter regelmatig te vol was. Dat opgehoopte stof kan loskomen en via de ventielen in de woonkamer, slaapkamer of keuken terechtkomen. Zo kan het zijn dat je op één plek in huis meer stof hebt dan ergens anders, namelijk dicht bij een toevoerventiel.

Hoe ziet het stof eruit en wat is de oorzaak?

Het stof dat een wtw-installatie verspreidt, is vaak grijs, fijn en pluis-achtig. Het lijkt soms op de pluizen die je in een wasdroger aantreft. Als je het stof bekijkt, kan het bestaan uit:

• Filterstof en filtermateriaal dat is afgebrokkeld
• Stof en vuil uit de luchtkanalen
• Insecten of insectendelen die de filter zijn gepasseerd
• Schimmeldeeltjes, bij langdurig verwaarloosde filters
• Gewoon fijn huisstof dat door een te grof of kapot filter niet is tegengehouden

Een kapot of gescheurd filter is een veelvoorkomende oorzaak. Als het filtermateriaal zelf rafelt of scheurt, verspreidt de installatie kleine vezels door het huis. Die zijn vaak grijs of wittig en dalen langzaam neer op horizontale oppervlakken.

Wat moet je controleren en doen?

De eerste stap is altijd het filter van de wtw-unit controleren. Bij de meeste systemen zit dit filter in de unit zelf, en soms ook bij de toevoerventielen in de vertrekken. Check het volgende:

• Hoe vol is het filter? Een grijs, volgepropt filter moet worden vervangen of gereinigd (afhankelijk van het type).
• Is het filter intact? Kijk of er scheuren of gaten in zitten. Een beschadigd filter houdt geen stof meer tegen en moet direct worden vervangen.
• Zit het filter goed? Een filter dat niet goed in zijn houder zit, laat aan de zijkanten stof door.

Vervang of reinig het filter en kijk of het stofprobleem vermindert. Filters voor wtw-installaties zijn verkrijgbaar bij de fabrikant of via installatiebedrijven, en kosten doorgaans een paar tientallen euro’s per set. Hoe vaak je ze moet vervangen, hangt af van het merk en de luchtkwaliteit buiten, maar gemiddeld geldt eens per drie tot zes maanden als richtlijn.

Kanalen laten reinigen

Als het filter in orde is en er toch stof blijft komen, is de kans groot dat de kanalen vervuild zijn. Dit is een klus voor een erkend installateur of een gespecialiseerd kanalenreinigingsbedrijf. Zij gebruiken borstels en een krachtige zuiger om het opgehoopte vuil te verwijderen. Dit hoef je niet elk jaar te doen, maar als de installatie al jaren draait en de kanalen nooit zijn gereinigd, kan dit de directe oorzaak zijn van het stofprobleem.

Let op: kanalenreiniging is een investering. De kosten lopen uiteen afhankelijk van de grootte van de installatie en het aantal vertrekken. Vraag altijd meerdere offertes op en kies een bedrijf dat gecertificeerd is voor dit werk.

Stofprobleem en allergie: wanneer is het extra belangrijk?

Ben je allergisch voor huisstof of stofmijt, dan is een goed functionerende wtw-installatie juist in je voordeel, mits alles klopt. Een slecht onderhouden systeem doet echter het tegenovergestelde en verspreidt allergenen actief door je huis. Bij allergieklachten die erger worden na de installatie van een wtw, of die opspelen in bepaalde vertrekken, is het altijd verstandig de installatie als mogelijke oorzaak te laten onderzoeken.

Controleer je filters regelmatig, laat de kanalen periodiek reinigen en kijk of je filter een hogere filterklasse heeft (zoals F7 in plaats van G4). Een fijnmazig filter houdt meer deeltjes tegen en kan het verschil maken als je gevoelig bent voor luchtvervuiling binnenshuis.

Kort samengevat: veel stof in huis door een wtw-installatie wijst bijna altijd op een vervuild, beschadigd of verkeerd geplaatst filter, of op vuile luchtkanalen. Controleer eerst het filter zelf. Is dat in orde, schakel dan een installateur in voor een kanaalinspectie. Zo pakt je het probleem bij de bron aan in plaats van alleen maar vaker te stofzuigen.