WTW-ventilatie in een bestaande woning: wat zijn de mogelijkheden?

WTW-ventilatie inbouwen in een bestaande woning is zeker mogelijk, maar vraagt meer voorbereiding dan bij nieuwbouw. WTW staat voor warmteterugwinning: verse lucht van buiten wordt voorverwarmd door de afgevoerde binnenlucht, zodat je minder stookt en toch goed ventileert. In een bestaand huis zijn er meerdere systemen en aanpakken om dit te realiseren, afhankelijk van jouw situatie.

Waarom WTW-ventilatie interessant is voor bestaande woningen

Veel oudere woningen hebben een eenvoudig ventilatiesysteem zonder warmteterugwinning: lucht wordt naar binnen getrokken via roosters en afgevoerd via een mechanische afzuiging. Daarbij gaat alle warmte verloren. Met een WTW-systeem win je tot wel 90% van de warmte terug uit de afgevoerde lucht. Dat scheelt op jaarbasis een flink deel van je verwarmingskosten, zeker als de woning al goed geïsoleerd is.

In een bestaande woning is ventilatie met warmteterugwinning ook zinvol vanuit gezondheidsoogpunt. Nieuwere en goed geïsoleerde huizen zijn luchtdichter, waardoor vocht en CO2 sneller ophopen. Een WTW-unit verwijdert die lucht en brengt gefilterde, schone lucht terug. Dat is prettiger om in te wonen.

WTW-ventilatie in bestaande woning: twee hoofdopties

Er zijn twee manieren om WTW-ventilatie te realiseren in een bestaande woning: een centraal systeem met kanalen door het hele huis, of decentrale units per ruimte. Welke het beste past, hangt af van de bouwkundige situatie van jouw woning.

Centraal WTW-systeem werkt met één centrale unit, meestal op zolder of in een technische ruimte, die via een netwerk van luchtkanalen lucht aanvoert naar slaapkamers en woonkamer, en afzuigt uit badkamer, toilet en keuken. Dit systeem geeft de beste warmteterugwinning, maar vraagt ook de meeste installatieruimte. In een bestaand huis moeten de kanalen worden weggewerkt, vaak door vloeren, wanden of verlaagde plafonds. Dat is ingrijpend en vraagt een goede planning, bij voorkeur in combinatie met een verbouwing.

Decentrale WTW-units zijn een alternatief dat minder bouwkundige ingrepen vraagt. Per ruimte wordt een kleine unit in de muur geplaatst, met twee buisjes naar buiten: één voor toevoer en één voor afvoer (of één buis die afwisselend lucht aan- en afvoert). De warmteterugwinning is iets lager dan bij een centraal systeem, maar de installatie is aanmerkelijk eenvoudiger. Dit is een populaire keuze bij bestaande woningen waar grote verbouwingen niet gewenst zijn.

Wat zijn de praktische uitdagingen?

De grootste uitdaging bij het plaatsen van WTW-ventilatie in een bestaande woning is de ruimte voor kanalen. In een nieuwbouwhuis worden die in het ontwerp meegenomen; in een bestaand huis moeten ze achteraf worden ingemetseld of in een koof of verlaagd plafond worden weggewerkt. Dat kost extra geld en tijd, en vraagt dat je er een goede installateur bij betrekt die de situatie ter plaatse beoordeelt.

Ook de luchtdichtheid van de woning speelt een rol. Een WTW-systeem functioneert het best in een goed geïsoleerd en relatief luchtdicht huis. In een slecht geïsoleerde woning lekt te veel lucht via kieren en naden, waardoor het systeem minder efficiënt is. Het heeft dan ook zin om isolatie en luchtdichtheid eerst op orde te brengen, voordat je een WTW-systeem laat installeren.

Verder moet je rekening houden met onderhoud. Het centrale filter moet regelmatig worden vervangen (gemiddeld één tot twee keer per jaar) en de unit zelf heeft periodiek een onderhoudsbeurt nodig. Vergeet dit niet mee te nemen in je keuze.

Wat kost WTW-ventilatie in een bestaande woning?

De kosten lopen sterk uiteen, afhankelijk van het type systeem en de complexiteit van de installatie. Voor een decentraal systeem voor één of een paar ruimtes ligt de investering naar schatting rond de 500 tot 1.500 euro per unit (inclusief installatie, indicatief voor 2026). Een volledig centraal WTW-systeem voor een gemiddelde tussenwoning, inclusief kanaalwerk en installatie, kost naar schatting tussen de 4.000 en 8.000 euro of meer, afhankelijk van de situatie en de hoeveelheid kanaalwerk.

Controleer of je via het Warmtefonds of een gemeentelijke subsidieregeling financiering of subsidie kunt krijgen. In 2026 bestaan er in Nederland diverse regelingen voor verduurzaming van bestaande woningen. Vraag dit altijd na bij je gemeente of een erkende installateur, want de voorwaarden veranderen regelmatig.

Is WTW-ventilatie altijd de beste keuze?

Niet voor elke bestaande woning is een WTW-systeem de meest logische stap. Als de woning slecht geïsoleerd is en vol kieren zit, heeft het weinig zin om eerst een duur ventilatiesysteem te plaatsen. Verbeter dan eerst de schil van de woning. Ook als je van plan bent om op korte termijn te verhuizen of te verbouwen, wil je mogelijk wachten met een centrale installatie en kiezen voor een eenvoudige decentrale oplossing of eerst de verbouwing afwachten.

Bij een woning die al goed geïsoleerd is, een te hoge luchtvochtigheid heeft of waar bewoners last hebben van slechte luchtkwaliteit, is WTW-ventilatie juist een slimme investering die zich op den duur terugverdient.

Laat bij twijfel een onafhankelijk energieadviseur of een erkende installatuer de situatie beoordelen. Zij kunnen op basis van jouw woning, jouw wensen en jouw budget advies op maat geven, zodat je niet betaalt voor een systeem dat niet bij je past.